Shloka 12
Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa
Assembly Hymn of Many Names
Devanagari script
स्विष्टकृद् भिषजावर्त: कपिलस्त्वं च वामन: । यज्ञो ध्रुवः पतड्ञश्न यज्ञसेनस्त्वमुच्यसे,“आपहीको लोग अभीष्टसाधक, अश्विनीकुमारोंके पिता सूर्य, कपिल मुनि, वामन, यज्ञ, ध्रुव, गरुड़ तथा यज्ञसेन कहते हैं
Transliteration
vaiśampāyana uvāca | sviṣṭakṛd bhiṣajā vartaḥ kapilas tvaṁ ca vāmanaḥ | yajño dhruvaḥ pataṅgaś ca yajñasenas tvam ucyase ||
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— നിന്നെ സ്വിഷ്ടകൃത് (സുസംപന്ന യജ്ഞഫലദാതാവ്), ഭിഷജ് (വൈദ്യൻ), ആവർത്ത (ചക്രപ്രവാഹം), കപിലൻ, വാമനൻ എന്നിങ്ങനെയും സ്തുതിക്കുന്നു. നീ തന്നെയാണ് യജ്ഞം, ധ്രുവൻ, പതംഗം (സൂര്യൻ) എന്നും യജ്ഞസേനൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
Word by Word
स्विष्टकृत्the accomplisher of what is well-offered (one who makes the sacrifice successful)
स्विष्टकृत्:
Karta
TypeNoun
Rootस्विष्टकृत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भिषज्physician; healer
भिषज्:
Karta
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
आवर्तःwhirl; cycle; (as epithet) the revolving one
आवर्तः:
Karta
TypeNoun
Rootआवर्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कपिलःKapila
कपिलः:
Karta
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वामनःVāmana
वामनः:
Karta
TypeNoun
Rootवामन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
यज्ञःsacrifice; Yajña (personified)
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ध्रुवःDhruva; the fixed one
ध्रुवः:
Karta
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
पतगाशनःbird-eater (Garuda)
पतगाशनः:
Karta
TypeNoun
Rootपतगाशन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
यज्ञसेनःYajñasena (he whose army is sacrifice / named Yajñasena)
यज्ञसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञसेन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Nominative, Singular
उच्यसेare called; are said to be
उच्यसे:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPresent, Second, Singular, Ātmanepada, Passive
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
SviṣṭakṛtB
BhīṣajĀ
ĀvartaK
KapilaV
VāmanaY
YajñaD
DhruvaP
Pataṅga (Sun)Y
YajñasenaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes