Shloka 11
Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa
Assembly Hymn of Many Names
सम्राड् विराट् स्वराट् चैव सुरराजो भवोद्धव: । विभुर्भूरतिभू: कृष्ण: कृष्णवर्त्मा त्वमेव च
samrāḍ virāṭ svarāṭ caiva surarājo bhavoddhavaḥ | vibhur bhūr atibhūḥ kṛṣṇaḥ kṛṣṇavartmā tvam eva ca ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— നീ തന്നെയാണ് സമ്രാട്, വിരാട്, സ്വരാട്; നീ തന്നെയാണ് ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ. ഈ വിശ്വം നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചതും നിന്നിൽ തന്നെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നതും. നീ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു, നിത്യസത്തയുടെ ആധാരം, രൂപാതീത പരമേശ്വരൻ. നീ തന്നെയാണ് കൃഷ്ണൻ—സകല ജീവികളെയും തന്റെ അടുക്കലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നവൻ—മറ്റും കൃഷ്ണവർത്മ—അഗ്നിമയമായ തേജസ്സിന്റെ പഥം—കൂടി; സത്യത്തിൽ ഇതെല്ലാം നീ തന്നെയാണ്.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the unity of divine reality: the one Supreme is praised as simultaneously cosmic (Virāṭ), self-sovereign (Svarāṭ), ruler of the gods (Indra), the source of the universe, and the formless, all-pervading ground of being—implying that many divine names and functions ultimately refer to one reality.
In the Śānti Parva’s reflective setting, Vaiśampāyana reports a hymn-like praise in which the addressed deity is exalted through a chain of epithets, identifying him with major cosmic and Vedic powers (Indra, Agni) and with Kṛṣṇa, to emphasize supreme lordship and the origin of the world.