Shloka 15
Adhyāya 353 — Kathā-prāmāṇya (Authority of Transmission) and the Brāhmaṇa’s Ascetic Resolve
न लिप्यते फलैक्षापि पद्मपत्रमिवाम्भसा | कर्मात्मा त्वपरो यो$सौ मोक्षबन्धै: स युज्यते
na lipyate phalaiṣkāpi padmapatram ivāmbhasā | karmātmā tv aparaḥ yo'sau mokṣabandhaiḥ sa yujyate ||
ജലത്തിൽ ഇരുന്നാലും താമരയില വെള്ളത്തിൽ ലിപ്തമാകാത്തതുപോലെ, പരമാത്മാവ് കർമ്മഫലങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല. എന്നാൽ കർത്താവെന്ന ഭാവത്തിൽ ബന്ധവും മോക്ഷവും ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന മറ്റൊരു ആത്മാവ്—അത് ജീവാത്മാവ്—അവനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്.
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the distinction between the Supreme Self, which is intrinsically unattached and unaffected by action-results, and the individual self that, through doership-identification, becomes entangled in notions of bondage and even liberation.
Bhīṣma (Pitāmaha), in his instruction during the Śānti Parva, uses the lotus-leaf analogy to explain metaphysical detachment and to clarify how the experience of bondage arises for the doer-self, not for the Supreme.