Shloka 79
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
हीना: सत्त्वेन शुद्धेन ततो वैकारिका: स्मृता: । नृपश्रेष्ठ॒ देवता और ऋषि कामनायुक्त सत्त्वगुणमें स्थित होते हैं। उनमें भी शुद्ध सत्त्गगुणकी कमी होती है, इसलिये वे वैकारिक माने जाते हैं || ७८ $ ।। जनमेजय उवाच कथं वैकारिको गच्छेत् पुरुष: पुरुषोत्तमम्
hīnāḥ sattvena śuddhena tato vaikārikāḥ smṛtāḥ | janamejaya uvāca kathaṃ vaikāriko gacchet puruṣaḥ puruṣottamam |
അവർ ശുദ്ധസത്ത്വത്തിൽ കുറവുള്ളവരാകയാൽ ‘വൈകാരികർ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ ജനമേജയൻ ചോദിച്ചു—ഹേ പുരുഷോത്തമാ! വൈകാരിക സ്വഭാവമുള്ള പുരുഷൻ പുരുഷോത്തമനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that certain exalted states are still not perfectly pure in sattva; spiritual attainment requires transcending even refined but incomplete purity. It sets up the inquiry into the means by which a mixed or derivative constitution (vaikārika) can reach the Supreme Person.
After a statement classifying beings as ‘vaikārika’ due to lack of fully pure sattva, King Janamejaya asks a follow-up question: how such a person can attain Puruṣottama. The dialogue is moving toward practical and doctrinal guidance on the path to the highest goal.