Shloka 276
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
सृज प्रजा: पुत्र सर्वा मुखत: पादतस्तथा । कहा जाता है, चिन्तन करते समय भगवानके दोनों कानोंसे एक पुरुषका प्रादुर्भाव हुआ। वही प्रजाकी सृष्टि करनेवाला ब्रह्मा हुआ। जगदीश्वर नारायणने ब्रह्मासे कहा--'बेटा! तुम अपने मुखसे लेकर पैरतकके अंगोंसे समस्त प्रजाकी सृष्टि करो
sṛja prajāḥ putra sarvā mukhataḥ pādataś tathā |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—(നാരായണൻ അരുളിച്ചെയ്തു) “പുത്രാ, മുഖത്തിൽ നിന്നുമും അതുപോലെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നുമും സർവ്വ പ്രജകളെയും സൃഷ്ടിക്ക.” കഥാനുസാരമായി, ജഗദീശ്വരനായ നാരായണൻ ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ചു—“മകനേ, മുഖം മുതൽ പാദം വരെ നിന്റെ അവയവങ്ങളാൽ സർവ്വ ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്ക.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Creation is presented as intentional and structured: the Lord directs Brahmā to generate all beings from different limbs, implying a cosmos where diversity of roles and forms arises from a single divine source and is meant to function in harmony under dharma.
Vaiśaṃpāyana reports a command addressed to Brahmā—called “son”—to create all creatures from the mouth and also from the feet; in the broader passage, Nārāyaṇa is the supreme deity who manifests Brahmā and commissions him to undertake the work of creation.