Shloka 26

Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry

Mahābhārata 12.347

Devanagari script

ये यजन्ति पितृन्‌ देवान्‌ गुरूंश्वैवातिथींस्तथा । गाश्चैव द्विजमुख्यांश्ष पृथिवीं मातरं यथा,जो देवता, पितर, गुरु, अतिथि, गौ, श्रेष्ठ ब्राह्मण, पृथ्वी और माताकी मन, वाणी एवं क्रियाद्वारा पूजा करते हैं, वे वास्तवमें भगवान्‌ विष्णुकी ही आराधना करते हैं; क्योंकि भगवान्‌ विष्णु समस्त प्राणियोंके शरीरमें अन्तरात्मारूपसे विराजमान हैं

Transliteration

ye yajanti pitṝn devān gurūṁś caivātithīṁs tathā | gāś caiva dvijamukhyāṁś ca pṛthivīṁ mātaraṁ yathā ||

Translation

നാരദൻ പറഞ്ഞു—പിതൃകളെയും ദേവന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും അതിഥികളെയും യജിക്കുന്നവരും, ഗാവുകളെയും ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെയും ഭൂമിയെയും മാതാവിനെപ്പോലെ ആദരിക്കുന്നവരും—

Word by Word

येwho (those who)

यजन्तिworship/sacrifice to

पितॄन्the ancestors (pitṛs)

देवान्the gods

गुरून्teachers/elders

चand

एवindeed/just

अतिथीन्guests

तथाlikewise/so also

गाःcows

चand

एवindeed

द्विजमुख्यान्the foremost among the twice-born (excellent brāhmaṇas)

चand

पृथिवीम्the earth

मातरम्mother

यथाas/like

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

Nārada

Pitṛs (ancestors)

Devas

Guru (teacher/elder)

Atithi (guest)

Cows

Dvija-mukhyas (foremost twice-born/Brāhmaṇas)

Pṛthivī (Earth)

Mother

Viṣṇu

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes