Shloka 10
धर्मद्वारबहुत्वविमर्शः — Reflection on the Many ‘Doors’ of Dharma (Śānti-parva 342)
गौणानि तत्र नामानि कर्मजानि च कानिचित् । निरुक्त कर्मजानां त्वं शृणुष्व प्रयतो5नघ,उनमें कुछ नाम तो गुणोंके अनुसार हैं और कुछ कर्मोंसे हुए हैं। निष्पाप अर्जुन! तुम पहले एकाग्रचित होकर मेरे कर्मजनित नामोंकी व्याख्या सुनो
gauṇāni tatra nāmāni karmajāni ca kānicit | niruktaṃ karmajānāṃ tvaṃ śṛṇuṣva prayato 'nagha ||
അവിടെ ചില നാമങ്ങൾ ഗുണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഗൗണനാമങ്ങളാണ്; ചിലത് കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയും. ഹേ നിഷ്പാപാ! ഏകാഗ്രചിത്തനായി ആദ്യം എന്റെ കർമ്മജന്യ നാമങ്ങളുടെ നിരുക്തി കേൾക്കുക।
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes two bases for naming: (1) figurative or secondary names grounded in qualities (guṇa), and (2) names grounded in actions (karma). It frames ethical attention to how deeds generate identity and reputation, and invites disciplined listening to an explanation of action-based appellations.
In the Shanti Parva’s didactic setting, a speaker addresses Arjuna as “anagha” and prepares to explain a set of names—specifically those derived from deeds—asking him to listen with concentrated attention.