Shloka 107
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
गुह्याय ज्ञानदृश्याय अक्षराय क्षराय च । एष देव: संचरति सर्वत्रगतिरव्यय:,जिनका स्वरूप गुह्य है, जो ज्ञानरूपी नेत्रसे ही देखे जाते हैं तथा अक्षर और क्षररूप हैं, उन श्रीहरिको प्रणाम करो। ये अविनाशी नारायणदेव सर्वत्र संचरण करते हैं; इनकी सर्वत्र गति है
guhyāya jñānadṛśyāya akṣarāya kṣarāya ca | eṣa devaḥ sañcarati sarvatragatir avyayaḥ ||
സ്വരൂപം ഗുഹ്യമായവനും ജ്ഞാനനേത്രത്താൽ മാത്രമേ ദൃശ്യമാകുന്നവനും അക്ഷരവും ക്ഷരവും—ഇരുരൂപങ്ങളായവനും ആയ ശ്രീഹരിയോട് നമസ്കരിക്കുവിൻ। ഈ അവ്യയനായ നാരായണദേവൻ സർവ്വത്ര സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവന്റെ ഗതി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കുന്നു।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverence for Nārāyaṇa as the all-pervading reality who is grasped not by ordinary sight but by jñāna (inner knowledge), and who encompasses both the imperishable (akṣara) and the perishable (kṣara) aspects of existence.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa delivers a devotional-metaphysical statement, directing the listener to offer salutations to Hari/Nārāyaṇa and describing Him as hidden in essence yet universally present and active everywhere.