Previous Verse
Next Verse

Shloka 236

नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation

प्रत्यभाषत धर्मात्मा भो शब्देनानुनादयन्‌ । जब पिताने उच्च स्वरसे तीनों लोकोंको गुँजाते हुए पुकारा, तब सर्वव्यापी, सर्वात्मा एवं सर्वतोमुख होकर धर्मात्मा शुकने “भो:” शब्दसे सम्पूर्ण जगतको प्रतिध्वनित करते हुए पिताको उत्तर दिया

pratyabhāṣata dharmātmā bho śabdenānunādayan | yadā pitānena ucca-svarasā trīṁl lokān guñjayitvā pukāra, tadā sarvavyāpī sarvātmā sarvatomukhaḥ dharmātmā śukaḥ “bhoḥ” śabdena samasta-jagat pratidhvanayan pitaram uttaraṁ dadau |

പിതാവ് മൂന്ന് ലോകങ്ങളും മുഴങ്ങുമാറ് ഉച്ചസ്വരത്തിൽ വിളിച്ചപ്പോൾ, സർവ്വവ്യാപിയും സർവ്വാത്മാവും സർവ്വദിക്കുമുഖനുമായ ധർമ്മാത്മാവ് ശുകൻ ‘ഭോഃ’ എന്ന ഏക സംബോധനശബ്ദംകൊണ്ട് തന്നെ സർവ്വജഗത്തെയും പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ച് പിതാവിന് മറുപടി നൽകി.

प्रत्यभाषतreplied/answered
प्रत्यभाषत:
TypeVerb
Rootप्रति√भाष्
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, 3, singular
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मात्मन्
Formmasculine, nominative, singular
भोःO!/hey!
भोः:
TypeIndeclinable
Rootभो
Formvocative particle
शब्देनwith (the) sound/word
शब्देन:
Karana
TypeNoun
Rootशब्द
Formmasculine, instrumental, singular
अनुनादयन्causing to resound/echoing
अनुनादयन्:
Karta
TypeVerb
Rootअनु√नद्
Formशतृ (present active participle), masculine, nominative, singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
S
Shuka
F
Father of Shuka (Vyasa, implied by tradition)
T
Three worlds (trailokya)
T
The universe/world (jagat)