Shloka 42
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
Devanagari script
शिष्याणां वचन श्रुत्वा व्यासो वेदार्थतत्त्ववित् । पराशरात्मजो धीमान् परलोकार्थचिन्तक:
Transliteration
śiṣyāṇāṁ vacanaṁ śrutvā vyāso vedārtha-tattva-vit | parāśarātmajo dhīmān paralokārtha-cintakaḥ ||
Translation
ശിഷ്യരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വേദാർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്ന, പരാശരപുത്രനായ ബുദ്ധിമാൻ വ്യാസൻ— പരലോകഹിതം ചിന്തിക്കുന്നവൻ— അവരുടെ അപേക്ഷയെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
Word by Word
शिष्याणाम्of the disciples
शिष्याणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Karana
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund), Non-finite
व्यासःVyasa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
वेदार्थतत्त्ववित्knower of the true purport of the Vedas
वेदार्थतत्त्ववित्:
Karta
TypeAdjective
Rootवेदार्थतत्त्वविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पराशरात्मजःson of Parashara
पराशरात्मजः:
Karta
TypeNoun
Rootपराशर-आत्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
धीमान्wise/intelligent
धीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
परलोकार्थचिन्तकःone who reflects on the good/aim of the next world
परलोकार्थचिन्तकः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरलोक-अर्थ-चिन्तक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaV
VyasaD
disciples (śiṣyāḥ)P
ParasharaV
VedasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes