Shloka 30
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
ज्ञानेन कुरुते यत्नं यत्नेन प्राप्पते महत् | महद् द्वन््धप्रमोक्षाय सा सिद्धिरया वयो5तिगा
jñānena kurute yatnaṃ yatnena prāpyate mahat | mahad dvandva-pramokṣāya sā siddhir iyam atyagā ||
ജനകൻ പറഞ്ഞു—ജ്ഞാനത്തെ ആശ്രയിച്ച് മനുഷ്യൻ മോക്ഷത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു; ആ പരിശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ‘മഹത്’—അഥവാ മഹത്തായ ആത്മബോധം—ലഭിക്കുന്നു. ആ മഹത്തായ ബോധം തന്നെയാണ് സുഖദുഃഖാദി ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന മാർഗം; അതുതന്നെയാണ് കാലത്തെ—അഥവാ മരണത്തെ—പോലും അതിക്രമിക്കുന്ന സിദ്ധി.
जनक उवाच
Educational Q&A
Knowledge must be made active through disciplined effort; that effort culminates in profound Self-realization, which frees one from the tyranny of opposites like pleasure and pain and is therefore a true spiritual attainment that transcends even death.
In the Shanti Parva’s instruction on peace and liberation, King Janaka speaks as a teacher, explaining how sustained striving grounded in knowledge leads to the highest realization and to freedom from worldly dualities.