Shloka 122
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
इसी प्रकार कुमारावस्थासे जवानीको और जवानीसे बुढ़ापेको वह प्राप्त होता है। इस क्रमसे उत्तरोत्तर अवस्थामें पहुँचनेपर पूर्व पूर्व अवस्थाका रूप नहीं देखनेमें आता है ।।
kalānāṁ pṛthagarthānāṁ pratibhedaḥ kṣaṇe kṣaṇe | vartate sarvabhūteṣu saukṣmyāt tu na vibhāvyate ||
അങ്ങനെ തന്നെ ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് യൗവനത്തിലേക്കും, യൗവനത്തിൽ നിന്ന് വാർദ്ധക്യത്തിലേക്കും എത്തുന്നു; ഈ ക്രമത്തിൽ പിന്നീടുള്ള അവസ്ഥയിൽ എത്തുമ്പോൾ മുൻ അവസ്ഥയുടെ രൂപം കാണപ്പെടുന്നില്ല. എല്ലാ ജീവികളിലും വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത കലകളിൽ ഓരോ ക്ഷണവും മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ അതി സൂക്ഷ്മമായതിനാൽ സാധാരണയായി അത് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നില്ല॥
भीष्य उवाच
Educational Q&A
All beings undergo continuous, moment-by-moment transformation in their faculties and conditions; the change is real but so subtle that it escapes ordinary perception. Therefore one should not cling to a fixed identity or assume permanence in bodily or mental states.
In the Śānti Parva discourse, Bhīṣma instructs the listener in a reflective, philosophical mode, using the familiar progression from childhood to youth to old age to illustrate how change is constant even when it is not immediately visible.