Shloka 107
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
अथ पज्चदशो राजन गुणस्तत्रापर: स्मृत: । पृथक्कलासमूहस्य सामग्र्यं तदिहोच्यते
atha pañcadaśo rājan guṇas tatrāparaḥ smṛtaḥ | pṛthakkalāsamūhasya sāmagrīyaṃ tad ihocyate ||
ഇപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, അവിടെ പതിനഞ്ചാമതായി മറ്റൊരു ഗുണവും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത കലകളും നൈപുണ്യങ്ങളും വേർതിരിഞ്ഞുള്ള സമാഹാരത്തിന്റെ സമഗ്രതയും യഥോചിതമായ ഏകീകരണവും—അതുതന്നെയാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that beyond possessing many separate skills, a higher virtue is their sāmagrī—completeness and coordinated integration—so that diverse arts function together effectively and responsibly.
Bhīṣma continues a structured enumeration of qualities (guṇas) while instructing the king, introducing an additional item: the integrated sufficiency of a set of distinct arts and competencies.