Shloka 81
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
एवमप्रतिबुद्धश्न बुध्यमानश्न तेडनघ । बुद्धश्नोक्तो यथातत्त्वं मया श्रुतिनिदर्शनात्
evam apratibuddhaś ca budhyamānaś ca te 'nagha | buddhaś coktō yathātattvaṁ mayā śrutinidarśanāt | niṣpāpa gandharvarāja |
ഹേ നിഷ്പാപ ഗന്ധർവരാജാ! ഇങ്ങനെ ശ്രുതിയുടെ സാക്ഷ്യപ്രകാരം ഞാൻ നിന്നോട് യഥാതത്ത്വമായി വിശദീകരിച്ചു—അപ്രതിബുദ്ധ (അജാഗ്രത) അവസ്ഥ, ജാഗരണത്തിലേക്കുള്ള പ്രക്രിയ, 그리고 ബുദ്ധ (ജാഗ്രത) അവസ്ഥ। ഈ ഉപദേശത്തിൽ ജഡപ്രകൃതി, ചേതനമായ ജീവാത്മാവ്, ബോധസ്വരൂപമായ പരമാത്മാവ്—ഇവയുടെ യഥാർത്ഥ ഭേദവും ഞാൻ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു।
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse summarizes a graded instruction: the unawakened state, the process of awakening through discernment, and the awakened realization. Yājñavalkya emphasizes that his account is grounded in śruti (Vedic revelation) and points toward correct knowledge of reality—distinguishing inert Nature (prakṛti), the conscious individual self (jīva/ātman), and the Supreme Self (paramātman) as pure awareness.
Yājñavalkya addresses the Gandharva king respectfully as ‘sinless’ and concludes a doctrinal explanation. He states that he has taught the matter ‘as it truly is,’ citing śruti as his evidentiary basis, thereby closing or summarizing a section of instruction on awakening and true knowledge.