Shloka 7
अव्यक्तकालमान-निर्णयः
Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind
हंस उवाच इदं कार्यममृताशा: शृणोमि तपो दम: सत्यमात्माभिगुप्ति: । ग्रन्थीन् विमुच्य हृदयस्य सर्वान् प्रियाप्रिये स्वं वशमानयीत
haṃsa uvāca | idaṃ kāryam amṛtāśāḥ śṛṇomi tapo damaḥ satyam ātmābhiguptiḥ | granthīn vimucya hṛdayasya sarvān priyāpriye svaṃ vaśam ānayet |
ഹംസൻ പറഞ്ഞു—അമൃതത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരേ! തപസ്സ്, ഇന്ദ്രിയസംയമനം, സത്യം, ആത്മസംരക്ഷണം (മനോനിഗ്രഹം) ഇവയാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹൃദയത്തിലെ എല്ലാ ഗ്രന്ഥികളും അഴിച്ച്, പ്രിയവും അപ്രിയവും രണ്ടും സ്വന്തം വശത്തിലാക്കണം; അങ്ങനെ അവ മൂലം ഹർഷമോ വിഷാദമോ മനസ്സിനെ അധീനമാക്കരുത്.
हंस उवाच
Educational Q&A
The verse teaches inner mastery: cultivate tapas (disciplined effort), dama (sense-restraint), satya (truthfulness), and vigilant self-guarding, and untie the heart’s knots of attachment so that pleasure and pain no longer dominate one’s responses.
Haṃsa, speaking as a spiritual instructor, addresses seekers of the deathless and summarizes the practical disciplines that lead toward liberation: ethical truth, restraint, austerity, and detachment from emotional reactivity to what is liked or disliked.