Shloka 21
Adhyāya 290: Sāṃkhya-vidhi, Deha-doṣa, Guṇa-vicāra, and Mokṣa-gati
Bhīṣma–Yudhiṣṭhira Dialogue
दुष्कृते सुकृते चापि न जन्तुर्नियतो भवेत् । नित्यं मनःसमाधाने प्रयतेत विचक्षण:,विद्वान् पुरुषको जीवनपर्यन्त पाप या पुण्यमें भी आसक्त न होकर अपने मनको परमात्माके ध्यानमें लगानेका प्रयत्न करना चाहिये
duṣkṛte sukṛte cāpi na jantur niyato bhavet | nityaṁ manaḥ-samādhāne prayateta vicakṣaṇaḥ ||
പരാശരൻ പറഞ്ഞു—ജീവൻ പാപം കൊണ്ടോ പുണ്യം കൊണ്ടോ ശാശ്വതമായി നിശ്ചിതനാകുന്നില്ല. അതിനാൽ വിവേകി നിത്യം മനസ്സിനെ സമാധിയിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ പരിശ്രമിക്കണം—പാപത്തിൽ മാത്രമല്ല, പുണ്യത്തിലും ആസക്തിയില്ലാതെ പരമാത്മധ്യാനത്തിലേക്ക് അന്തർമുഖനാകണം.
पराशर उवाच
Educational Q&A
One should not regard oneself as permanently determined by past sin or merit; instead, the wise should cultivate steady mental absorption and detachment, orienting the mind toward the Supreme Self rather than clinging to moral credit or guilt.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, the sage Parāśara delivers a reflective teaching: ethical action matters, yet liberation requires going beyond fixation on both demerit and merit through sustained inner concentration.