Shloka 198
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
Devanagari script
शृणुयाच्चैव या नारी तद्धक्ता ब्रह्मचारिणी । पितृपक्षे भर्त॒पक्षे पूज्या भवति देववत्,जो नारी भगवान् शंकरमें भक्तिभाव रखकर ब्रह्मचर्यका पालन करती हुई इस स्तोत्रको सुनती है, वह पितृकुल और पतिकुलमें देवताके समान आदरणीय होती है
Transliteration
śṛṇuyāccaiva yā nārī tadbhaktā brahmacāriṇī | pitṛpakṣe bhartṛpakṣe pūjyā bhavati devavat ||
Translation
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവാൻ ശങ്കരനോടുള്ള ഭക്തിഭാവത്തോടെ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിച്ചു ഈ സ്തോത്രം ശ്രവിക്കുന്ന സ്ത്രീ, പിതൃവംശത്തിലും ഭർത്തൃവംശത്തിലും ദേവതയെപ്പോലെ പൂജ്യയാകുന്നു।
Word by Word
शृणुयात्should listen
शृणुयात्:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ्, optative, 3, singular, परस्मैपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
याwho (she)
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, singular
नारीwoman
नारी:
Karta
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formfeminine, nominative, singular
तत्that (hymn/this)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
भक्ताdevoted (female devotee)
भक्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootभक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भज्)
Formfeminine, nominative, singular
ब्रह्मचारिणीfemale celibate/one observing brahmacarya
ब्रह्मचारिणी:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिणी (प्रातिपदिक; from ब्रह्मचारिन्)
Formfeminine, nominative, singular
पितृपक्षेin the paternal family/lineage
पितृपक्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृपक्ष (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
भर्तृपक्षेin the husband's family/lineage
भर्तृपक्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभर्तृपक्ष (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
पूज्याworthy of worship/honour
पूज्या:
Karta
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज्)
Formfeminine, nominative, singular
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्, present, 3, singular, परस्मैपद
देवत्like a deity
देवत्:
TypeIndeclinable
Rootदेवत् (अव्यय-प्रातिपदिक; indeclinable in -वत् sense)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaŚ
Śaṅkara (Śiva)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes