Shloka 39
परिव्राजक-आचारः (Conduct of the Wandering Renunciant) — Mahābhārata, Śānti-parva 269
आनृशंस्यं क्षमा शान्तिरहिंसा सत्यमार्जवम् | अद्रोहो5नभिमान श्र ह्वीस्तितिक्षा शमस्तथा
ānṛśaṃsyaṃ kṣamā śāntir ahiṃsā satyam ārjavam | adroho 'nabhimānaś ca hrīs titikṣā śamas tathā ||
കപിലൻ പറഞ്ഞു—കരുണ, ക്ഷമ, ശാന്തി, അഹിംസ, സത്യം, ആർജവം (സരളത), അദ്രോഹം, അനഭിമാനം, ഹ്രീ (ലജ്ജ), തിതിക്ഷ, ശമം—ഇവയാണ് പരബ്രഹ്മപ്രാപ്തിയിലേക്കുള്ള മാർഗങ്ങൾ. ഇവയെ വളർത്തുന്നവൻ പരമാത്മാവിനെ പ്രാപിക്കുന്നു. അതിനാൽ പണ്ഡിതൻ മനസ്സിന്റെ വിവേചനത്തോടെ കർമങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ഫലം നിർണ്ണയിക്കണം.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila lists a set of ethical and psychological virtues—compassion, forgiveness, peace, non-violence, truth, sincerity, non-malice, humility, modesty, forbearance, and mental restraint—as the practical means (mārga) to attain the Supreme Brahman.
In the Śānti Parva’s instructional discourse, Kapila is teaching about liberation-oriented conduct. He emphasizes that inner virtues and disciplined character determine the true fruit of actions and lead one toward realization of the Supreme.