Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

तृष्णाक्षय-उपदेशः

Instruction on the Cessation of Craving

एवं चतुर्णा वर्णानामाश्रमाण्ां प्रवृत्तिषु । एकमालम्बमानानां निर्णये कि निरामयम्‌,इस प्रकार चारों वर्णों और आश्रमोंके लोग सभी प्रवृत्तियोंमें एकमात्र सुखका ही आश्रय लेते हैं--उसीको अपना लक्ष्य बनाकर चलते हैं, अतः सिद्धान्तत: अक्षय सुख क्या है, यह बताइये

evaṁ caturṇāṁ varṇānām āśramāṇāṁ pravṛttiṣu | ekam ālambamānānāṁ nirṇaye kiṁ nirāmayam ||

ഇങ്ങനെ നാല് വർണങ്ങളുടെയും ആശ്രമങ്ങളുടെയും വിവിധ പ്രവൃത്തികളിൽ മനുഷ്യർ ഒരൊറ്റ ആശ്രയമേ സ്വീകരിക്കുന്നു—സുഖം—അതെയെ ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറുന്നു. അതിനാൽ നിർണ്ണായകമായി പറയുക: ആ നിരാമയവും അക്ഷയവുമായ സുഖം എന്താണ്?

एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
चतुर्णाम्of four
चतुर्णाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootचतुर्
Formall, genitive, plural
वर्णानाम्of the social classes (varṇas)
वर्णानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ण
Formmasculine, genitive, plural
आश्रमाणाम्of the life-stages (āśramas)
आश्रमाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
Formmasculine, genitive, plural
प्रवृत्तिषुin activities/engagements
प्रवृत्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति
Formfeminine, locative, plural
एकम्one, single
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
Formneuter, accusative, singular
आलम्बमानानाम्of those resorting to / taking support of
आलम्बमानानाम्:
Karta
TypeVerb
Rootआलम्ब्
Formशानच् (present active participle), masculine, genitive, plural
निर्णयेin the determination/decision (as to what is right)
निर्णये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिर्णय
Formmasculine, locative, singular
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
Formneuter, nominative/accusative, singular
निरामयम्free from disease/sorrow; untroubled (well-being)
निरामयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरामय
Formneuter, nominative/accusative, singular

कपिल उवाच

K
Kapila
V
varṇa (four social orders)
Ā
āśrama (stages of life)