Shloka 47
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
भवन्तो5पि च हृष्यन्ति शोचन्ति च यथा वयम् । इन्द्रियार्थाश्ष भवतां समाना: सर्वजन्तुषु,आप भी हमलोगोंकी ही भाँति हर्ष और शोक प्रकट करते हैं। समस्त प्राणियोंके समान आपके समक्ष भी शब्द, स्पर्श आदि विषय उपस्थित और गृहीत होते हैं
bhavanto 'pi ca hṛṣyanti śocanti ca yathā vayam | indriyārthāś ca bhavatāṃ samānāḥ sarvajantuṣu ||
നിങ്ങളും ഞങ്ങളുപോലെ തന്നെ ഹർഷിക്കുകയും ശോകിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശബ്ദം, സ്പർശം മുതലായ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ എല്ലാ ജീവികൾക്കും എങ്ങനെ വരുന്നതോ, അതുപോലെ തന്നെ നിങ്ങളുടെയും മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു।
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila emphasizes the universality of embodied experience: even those who consider themselves distinct are subject to the same sensory stimuli and the same emotional dualities of pleasure and grief. This supports an ethical-spiritual move toward detachment and self-knowledge rather than pride in status or identity.
In Kapila’s discourse in the Śānti Parva, he addresses his interlocutors by pointing out that they, like all beings, react with happiness and sorrow and encounter the same sense-objects. The statement functions as a corrective to exceptionalism and a lead-in to teachings on controlling the senses and understanding the self.