Shloka 40
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
कपिल उवाच प्रत्यक्षमिह पश्यन्ति भवन्तः सत्पथे स्थिता: । प्रत्यक्ष तु किमत्रास्ति यद् भवन्त उपासते,कपिलने कहा--आपलोग सम्मार्गमें स्थित रहकर यहाँ योगमार्गके फलका प्रत्यक्ष दर्शन कर सकते हैं; परंतु कर्ममार्गमें रहकर आपलोग जिस यज्ञकी उपासना करते हैं, उससे यहाँ कौन-सा प्रत्यक्ष फल प्राप्त होता है?
kapila uvāca pratyakṣam iha paśyanti bhavantaḥ satpathe sthitāḥ | pratyakṣaṃ tu kim atrāsti yad bhavanta upāsate |
കപിലൻ പറഞ്ഞു—സത്പഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിങ്ങൾക്ക് ഇവിടെ യോഗമാർഗ്ഗത്തിന്റെ ഫലം പ്രത്യക്ഷമായി കാണാം; എന്നാൽ കർമമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ ഉപാസിക്കുന്ന യജ്ഞത്തിൽ നിന്ന് ഇവിടെ ഏത് പ്രത്യക്ഷഫലമാണ് ലഭിക്കുന്നത്?
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila contrasts experiential, immediately verifiable spiritual progress (pratyakṣa) associated with yoga and inner discipline with the less directly observable results of ritual sacrifice, pressing the listener to examine what is truly known and ethically transformative in one’s practice.
In a didactic exchange in Śānti Parva, Kapila addresses practitioners who uphold a ‘true path’ and challenges their reliance on sacrificial worship by asking what tangible, present-life outcome it yields compared to the direct experiential fruits claimed for yoga.