Shloka 216
अहिंसा-प्रधान धर्मविचारः
Ahiṃsā as the Superior Dharma: Practical and Scriptural Reasoning
तत्र वायुजलाहारा चचार नियम पुन: । नृपश्रेष्ठ तदनन्तर वह कन्या कौशिकी नदीके तटपर गयी। वहाँ वायु और जलका आहार करके उसने पुनः कठोर नियमोंका पालन किया
tatra vāyu-jalāhārā cacāra niyamaḥ punaḥ | nṛpaśreṣṭha tad-anantaraṃ sā kanyā kauśikī-nadīke taṭaparaṃ gatā |
അവിടെ അവൾ വായുവും ജലവും മാത്രം ആഹാരമാക്കി വീണ്ടും കഠിനനിയമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു. തുടർന്ന്, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ആ കന്യ കൗശികീ നദീതീരത്തേക്ക് പോയി; അവിടെയും വായു-ജലാഹാരത്തോടെ വീണ്ടും ദുഷ്കരമായ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ചു.
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dharmic value of niyama and tapas—disciplined self-regulation and austerity—as a means of moral strength and spiritual steadiness. Living on minimal sustenance (air and water) symbolizes mastery over desire and perseverance in a chosen vow.
Bhīṣma describes a maiden who resumes severe observances, taking only air and water as sustenance. Afterward she goes to the bank of the Kauśikī river, where she continues her rigorous discipline.