Shloka 13

मृत्योर्ब्रह्मणा नियोजनम् — The Commissioning of Mṛtyu by Brahmā

Devanagari script

क्लेदनं शोकमनसो: संतापं तृष्णया सह | सत्त्वमिच्छसि संतोषाच्छान्तिलक्षणमुत्तमम्‌,मनुष्यको संतोषपूर्वक रहकर शान्तिके उत्तम उपाय सत्त्गगुणको अपनानेकी इच्छा करनी चाहिये। सत्त्वमुण मनकी तृष्णा, शोक और संकल्पको उसी प्रकार जलाकर नष्ट करनेवाला है, जैसे गरम जल चावलको गला देता है

Transliteration

kledanaṃ śokamanasaḥ santāpaṃ tṛṣṇayā saha | sattvam icchasi santoṣāc chāntilakṣaṇam uttamam ||

Translation

ശാന്തിലക്ഷണമുള്ള പരമശാന്തി നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സന്തോഷത്തിൽ നിലകൊണ്ട് സത്ത്വഗുണം സ്വീകരിക്കണം. സത്ത്വം, സന്തോഷത്തോടൊപ്പം, മനസ്സിലെ ശോകവും തൃഷ്ണാജന്യമായ ദാഹവും ചൂടുവെള്ളം അരിയെ മൃദുവാക്കുന്നതുപോലെ ഉരുക്കി നശിപ്പിക്കുന്നു.

Word by Word

क्लेदनम्soaking, wetting (as an effect)

शोकमनसोःof (the two:) grief and mind / of the grief-stricken mind

संतापम्burning pain, torment

तृष्णयाwith/through craving

सहtogether with

सत्त्वम्sattva (purity, goodness)

इच्छसिyou desire

संतोषात्from contentment / by reason of contentment

शान्तिलक्षणम्having the mark of peace; characterized by tranquility

उत्तमम्best, supreme

Speaker

व्यास उवाच

Characters & Entities

Vyāsa

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes