Shloka 86
Gṛhastha-vṛtti and Niyama: Models of Householder Livelihood and Discipline (गृहस्थवृत्ति-नियमाः)
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद् ब्रह्मण: पदम् । इस प्रकार पाप धुल जानेपर बुद्धिमान् ब्राह्मण स्वल्पाहार करते हुए इन्द्रियोंको जीते और काम तथा क्रोधको अधीन करके ब्रह्मपदको प्राप्त करनेकी इच्छा करे
kāmakrodhau vaśe kṛtvā ninīṣed brahmaṇaḥ padam |
കാമവും ക്രോധവും വശപ്പെടുത്തി ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കണം. ഇങ്ങനെ പാപം കഴുകിമായുമ്പോൾ, ബുദ്ധിമാനായ ബ്രാഹ്മണൻ അല്പാഹാരിയായി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കണം; കാമ-ക്രോധങ്ങളെ അധീനപ്പെടുത്തി പരബ്രഹ്മസ്ഥിതി പ്രാപ്തിയിലേക്കു മനസ്സിനെ നിവർത്തിക്കണം.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Spiritual liberation requires disciplined self-mastery: restrain the senses, practice moderation (especially in food), and subdue desire (kāma) and anger (krodha). With inner impurity removed, one should direct one’s intention toward realizing the Brahman-state (brahmaṇaḥ padam).
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa articulates a practical ascetic-ethical regimen for a brāhmaṇa-seeker: purification from sin, moderation in living, sensory restraint, and the deliberate subjugation of desire and anger as prerequisites for attaining the highest spiritual goal.