Shloka 21
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
एतमेव च नैवं च न चोभे नानुभे न च । कर्मस्था विषयं ब्रूयु: सत्त्वस्था: समदर्शिन:,कर्मवादी इस विषयमें यह पुरुषार्थ ही कार्यसाधक है, ऐसा नहीं कहते। ऐसा नहीं है, अर्थात् पुरुषार्थ नहीं, दैव कारण है, यह भी नहीं कहते। दोनों मिलकर कार्यसिद्धिके हेतु हैं, यह भी नहीं कहते और दोनों नहीं हैं, यह भी नहीं कहते हैं। तात्पर्य यह है कि वे इस विषयमें कुछ निश्चय नहीं कर पाते हैं; परंतु जो सत्त्वस्वरूप परमात्मामें स्थित हुए योगी हैं, वे समदर्शी हैं अर्थात् शम (ब्रह्म) को ही कारण मानते हैं
etameva ca naivaṁ ca na cobhe nānubhe na ca | karmasthā viṣayaṁ brūyuḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ ||
കര്മവാദികൾ ഈ വിഷയത്തിൽ ചിലപ്പോൾ “ഇതേ (പുരുഷകാരമേ) കാരണം” എന്നു പറയുന്നു; പിന്നെ “അല്ല, പുരുഷകാരമല്ല—ദൈവമാണ് കാരണം” എന്നും പറയുന്നു; ചിലപ്പോൾ “ഇരുവരും ചേർന്നാൽ സിദ്ധി” എന്നും; മറ്റുചിലർ “ഇരുവരുമല്ല” എന്നും. ഇങ്ങനെ അവർക്ക് ഉറച്ച നിഗമനമില്ല. എന്നാൽ സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥാപിതരായ സമദർശി യോഗികൾ ഒരേയൊരു പരമതത്ത്വത്തെയാണു കാരണമായി കാണുന്നത്.
व्यास उवाच