Shloka 56
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिर्थि गुरुम् । गुरुत्वान्नाभ्यनन्दन्त कुमारान् नानवपालयन्,दैत्य और दानव गुरुत्व होते हुए भी माता-पिता, वृद्ध पुरुष, आचार्य, अतिथि और गुरुजनोंका अभिनन्दन नहीं करते हैं। संतानोंके लालन-पालनपर भी ध्यान नहीं देते हैं
mātaraṃ pitaraṃ vṛddham ācāryam atithiṃ gurum | gurutvān nābhyanandanta kumārān nānavapālayan ||
തങ്ങൾ തന്നെ ‘മുതിർന്നവർ’ ‘ശ്രേഷ്ഠർ’ എന്നു കരുതുന്നുവെങ്കിലും, ദൈത്യരും ദാനവരും മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും വൃദ്ധജനങ്ങളെയും ആചാര്യനെയും അതിഥിയെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും ആദരിച്ചു അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നില്ല; മക്കളെ യഥാവിധി പോഷിപ്പിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അവർ ശ്രദ്ധ കാണിക്കുന്നില്ല.
शक्र उवाच
Educational Q&A
True ‘gurutva’ (seniority/authority) is validated by conduct: honoring parents, elders, teachers, guests, and gurus, and responsibly caring for one’s children. Neglect of these duties marks adharma and moral degeneration.
Śakra (Indra) is characterizing the Daityas and Dānavas as ethically fallen: despite claiming superiority, they fail in basic social and religious obligations—showing disrespect to revered figures and neglecting the upbringing and protection of their children.