Shloka 15
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā
Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving
न पण्डित: क्रुद्धयति नाभिपद्यते न चापि संसीदति न प्रहृष्यति । न चार्थकृच्छुव्यसनेषु शोचते स्थित: प्रकृत्या हिमवानिवाचल:
na paṇḍitaḥ kruddhyati nābhipadyate na cāpi saṃsīdati na prahṛṣyati | na cārthakṛcchra-vyasanēṣu śocati sthitaḥ prakṛtyā himavān ivācalaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യഥാർത്ഥ പണ്ഡിതൻ ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിക്കുകയില്ല; ആസക്തിയിലേക്കു പാഞ്ഞുകയറുകയുമില്ല. അനിഷ്ടം സംഭവിച്ചാൽ ദുഃഖത്തിൽ തകർന്നുവീഴുകയില്ല; പ്രിയം ലഭിച്ചാൽ അത്യാനന്ദത്തിൽ മദിച്ചുമാറുകയുമില്ല. ധനകഷ്ടവും ദുരന്തവും വന്നാലും അവൻ വിലപിക്കുകയില്ല; സ്വഭാവത്താൽ ഹിമാലയംപോലെ അചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The mark of wisdom is inner steadiness: freedom from anger and impulsive attachment, and an even mind that neither collapses in adversity nor becomes over-elated in success—remaining firm like a mountain.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he describes the qualities of a truly wise person, using the Himālaya as an image of unwavering composure amid life’s gains and losses.