Shloka 9
श्रीशक्रसंवादः — The Dialogue of Śrī
Lakṣmī) and Śakra (Indra
युधिषछ्िर उवाच कथं सदोपवासी स्याद् ब्रह्मचारी कथं भवेत् । विघसाशी कथं च स्यात् सदा चैवातिथिव्रतः
yudhiṣṭhira uvāca: kathaṃ sadopavāsī syād brahmacārī kathaṃ bhavet | vighasāśī kathaṃ ca syāt sadā caivātithivrataḥ ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—പിതാമഹാ! മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ നിത്യോപവാസിയായിരിക്കാം? എങ്ങനെ അവൻ നിരന്തരം ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠനായി നിലകൊള്ളാം? ഏതു രീതിയിൽ ആഹാരം സ്വീകരിച്ചാൽ അവൻ സദാ യജ്ഞശിഷ്ട അന്നം മാത്രം ഭുജിക്കുന്നവനാകും? കൂടാതെ അവൻ എങ്ങനെ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാതെ അതിഥിസേവാവ്രതം പാലിക്കും?
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question about integrating multiple high ideals—constant fasting, lifelong brahmacarya, eating only sanctified remnants, and unwavering hospitality—highlighting that ethical life often requires practical guidance on how rigorous vows can be lived without contradiction.
In Śānti Parva’s instruction setting, Yudhiṣṭhira asks the elder authority (addressed as ‘Pitāmaha’ in the surrounding context) to explain how a person can realistically practice severe disciplines and social duties together, especially the tension between personal austerity and the obligation to feed and honor guests.