Shloka 10
श्रीशक्रसंवादः — The Dialogue of Śrī
Lakṣmī) and Śakra (Indra
भीष्य उवाच अन्तरा प्रातराशं च सायमाशं तथैव च । सदोपवासी स भवेद् यो न भुदुक्तेडन्तरा पुन:
bhīṣma uvāca | antarā prātarāśaṃ ca sāyamāśaṃ tathaiva ca | sadopavāsī sa bhaved yo na bhuṅkte ’ntarā punaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യുധിഷ്ഠിരാ! പ്രതിദിനം പ്രഭാതത്തിൽ മാത്രം, അതുപോലെ സായാഹ്നത്തിൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഇടയിൽ വീണ്ടും ഒന്നും കഴിക്കാത്തവൻ നിത്യോപവാസിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു।
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines a practical form of continual fasting: limiting oneself to two regulated meals (morning and evening) and avoiding any eating in between, emphasizing restraint and disciplined living as a dharmic practice.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma explains norms of conduct and austerity; here he clarifies what counts as being ‘always fasting’ by giving a concrete behavioral definition.