Shloka 11
अध्याय २२० — बलिवासवसंवादः
Bali–Vāsava Dialogue on Kāla and Steadfastness
जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविवर्जनम् | साधुकामश्न स्पृहयेन्नायतिं प्रत्ययेषु च
bhīṣma uvāca | janavādamṛṣāvādastutinindāvivarjanam | sādhukāmaś ca na spṛhayed nāyatiṃ pratyayeṣu ca ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ജനവാദം, അസത്യവാക്ക്, പ്രശംസയും നിന്ദയും—ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണം. സജ്ജനസംഗം ആഗ്രഹിക്കണം; എന്നാൽ സ്പൃഹയില്ലാതെ ഇരിക്കണം—ഭാവിയിലെ സുഖം തേടി മോഹിക്കാതെയും, ഉറപ്പുകളിലും പ്രത്യാശകളിലും മനസ്സിനെ ആശ്രയിച്ച് വ്യാകുലപ്പെടാതെയും. ഇവ ആത്മസംയമത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്; മനസ്സിനെ സ്ഥിരമാക്കി ധർമ്മജീവിതത്തെ താങ്ങുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches disciplined speech and inner non-attachment: avoid gossip, lying, and the habit of praising or blaming; seek the company of the virtuous while remaining free from craving and anxious dependence on future outcomes or assurances.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and conduct. Here he lists specific traits of self-restraint (dama) that purify social interaction and stabilize the mind for righteous living.