Shloka 5
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
क्षात्रधर्मो महारौद्र: शस्त्रनित्य इति स्मृतः । वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे
kṣātradharmo mahāraudraḥ śastranitya iti smṛtaḥ | vadhaś ca bharataśreṣṭha kāle śastreṇa saṃyuge ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ക്ഷാത്രധർമ്മം അത്യന്തം രൗദ്രമാണ്; അത് നിത്യവും ആയുധങ്ങളോടു ബന്ധിതമാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. കാലം വന്നാൽ യുദ്ധസംഘർഷത്തിൽ ആയുധങ്ങളാൽ തന്നെയാണ് വധവും സംഭവിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ആയുധധർമ്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർക്ക് ശോകത്തിന് യുക്തമായ ആധാരം ഇല്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames kṣatriya-dharma as inherently tied to armed conflict: a warrior’s life involves weapons, and death by weapons in battle is a foreseeable, time-bound outcome. Hence, excessive grief over such deaths is presented as misplaced when viewed through the lens of that duty.
Vaiśampāyana addresses a Bharata prince/descendant, explaining the harsh nature of the warrior code. He emphasizes that battle and weapon-death are integral to the kṣatriya’s ordained role, offering a rationale meant to steady the listener’s mind against lamentation.