Shloka 4
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
ब्राह्मणानां तपस्त्याग: प्रेत्य धर्मविधि: स्मृत: । क्षत्रियाणां च निधन संग्रामे विहितं प्रभो
vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇānāṃ tapas-tyāgaḥ pretya dharma-vidhiḥ smṛtaḥ | kṣatriyāṇāṃ ca nidhanaṃ saṃgrāme vihitaṃ prabho ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ബ്രാഹ്മണർക്കു തപസ്സും ത്യാഗവും തന്നെയാണ് ധർമ്മവിധിയായി സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; അത് മരണാനന്തരം പരലോകത്തിൽ യഥാർത്ഥ ഫലം നൽകുന്നു. ഹേ പ്രഭോ, ക്ഷത്രിയർക്കു യുദ്ധത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന മരണമും വിധേയമാണ്; അതും ഈ ജീവിതത്തിനപ്പുറം പാകമാകുന്ന പുണ്യഫലം നൽകുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse states a varṇa-specific ethical framework: Brahmins are enjoined toward tapas (austerity) and tyāga (renunciation), whose fruits mature in the afterlife; Kṣatriyas are enjoined toward courageous engagement in battle, where death in righteous combat is treated as a meritorious culmination of their duty.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that contrasts prescribed duties for social orders, emphasizing how each path—ascetic discipline for Brahmins and battlefield valor for Kṣatriyas—is framed as a legitimate means to attain posthumous merit when aligned with dharma.