Shloka 9
Adhyāya 214: Tapas Redefined—Perpetual Discipline, Hospitality, and the Ethics of Eating (तपः-निरूपणम्, विघसाशी-अतिथिप्रिय-धर्मः)
वाक्सम्भाषाप्रवृत्तं यत् तन्मन:परिवर्जितम् | बुद्धया चाध्यवसीयीत ब्रह्म॒चर्यमकल्मषम्
vāksambhāṣāpravṛttaṃ yat tan manaḥparivarjitam | buddhyā cādhyavasīyīta brahmacaryam akalmaṣam ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—വാക്കും സംഭാഷണവും മാത്രം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതും, എന്നാൽ മനസ്സ് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുമായ ആചരണം വ്യക്തമായ ബുദ്ധിയാൽ ദൃഢമായി നിശ്ചയിക്കണം. ബുദ്ധിയാൽ നിർമലമായ ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കുവാൻ തീരുമാനിക്കണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True ethical discipline must be grounded in inner intention, not merely in outward speech. One should use discernment (buddhi) to make a firm resolve toward pure brahmacarya—self-restraint free from moral taint.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he emphasizes that vows and moral practices should not remain superficial or verbal; they must be inwardly accepted and firmly determined, especially regarding brahmacarya.