Shloka 15
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
प्रणीतं कर्मणा मार्ग नीयमान: पुन: पुनः । प्राप्रोत्ययं कर्मफल प्रवृत्तं धर्ममाप्तवान्
bhīṣma uvāca | praṇītaṃ karmaṇā mārgaṃ nīyamānaḥ punaḥ punaḥ | prāpnoty ayaṃ karmaphalaṃ pravṛttaṃ dharmam āptavān |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—പ്രവൃത്തിപ്രധാനമായ പുണ്യപാപമയ കർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചവൻ, തന്റെ തന്നെ കർമ്മങ്ങളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും കർമ്മമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ സംസാരചക്രത്തിൽ ഭ്രമിച്ചു, സുഖദുഃഖരൂപമായ കർമ്മഫലം പുനഃപുനഃ പ്രാപിക്കുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to pravṛtti-oriented action (merit–demerit producing deeds) keeps the being bound to samsāra: karma itself repeatedly drives one along the karmic path, yielding inevitable results as sukha and duḥkha.
In Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharma and liberation-oriented reflection, explaining to the listener that worldly action governed by merit and demerit causes repeated wandering and repeated experience of karmic fruits.