Shloka 62
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
जो झूठ बोलनेवाला है, उस मनुष्यको न इस लोकमें सुख मिलता है और न परलोकमें ही। वह अपने पूर्वजोंको भी नहीं तार सकता; फिर भविष्यमें होनेवाली संततिका उद्धार तो कर ही कैसे सकता है? ।। न यज्ञाध्ययने दानं नियमास्तारयन्ति हि । यथा सत्यं परे लोके तथेह पुरुषर्षभ,पुरुषश्रेष्ठ! परलोकमें सत्य जिस प्रकार जीवोंका उद्धार करता है, उस प्रकार यज्ञ, वेदाध्ययन, दान और नियम भी नहीं तार सकते हैं
yo mṛṣā-vādī sa manuṣyo na iha loke sukhaṁ labhate na ca paraloke. sa pūrvajān api na tārayituṁ śaknoti; kutaḥ punar bhaviṣyati santatiṁ tārayiṣyati? na yajñādhyayane dānaṁ niyamās tārayanti hi. yathā satyaṁ pare loke tathaiha puruṣarṣabha.
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—അസത്യം പറയുന്ന മനുഷ്യന് ഈ ലോകത്തും സുഖമില്ല, പരലോകത്തും സുഖമില്ല. അവൻ പിതൃന്മാരെയും പോലും തരിക്കാനാവില്ല; പിന്നെ ഭാവിയിലെ സന്തതിയെ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കും? യജ്ഞം, വേദാധ്യയനം, ദാനം, നിയമങ്ങൾ—ഇവ സ്വയം അത്രത്തോളം മോചിപ്പിക്കുന്നില്ല; സത്യം മോചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അല്ല, ഹേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ!
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Truthfulness (satya) is portrayed as the foremost saving power: lying destroys well-being in both worlds and undermines one’s capacity to benefit ancestors or descendants, while ritual acts and disciplines without truth do not yield the same salvific force.
Within a didactic exchange in Śānti Parva, a Brahmin speaker delivers moral instruction, contrasting the spiritual consequences of falsehood with the superior, liberating efficacy of truth over ritual sacrifice, Vedic study, charity, and observances.