Shloka 61
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
य: करोत्यनभिसंधिपूर्वक॑ तच्च निर्णुदति यत्पुराकृतम् । नाप्रियं तदुभयं कुतः प्रियं तस्य तज्जनयतीह सर्वतः
yaḥ karoty anabhisaṃdhi-pūrvakaṃ tac ca nirṇudati yat purākṛtam | nāpriyaṃ tad ubhayaṃ kutaḥ priyaṃ tasya taj janayatīha sarvataḥ ||
ഫലത്തെ കണക്കാക്കാതെ—നിഷ്കാമമായി—കർമ്മം ചെയ്യുന്നവന്റെ ആ കർമ്മം മുമ്പ് ചെയ്ത കർമ്മങ്ങളുടെ ശേഷിപ്പുകളെ (സംസ്കാരങ്ങളെ) നീക്കിക്കളയുന്നു. അപ്പോൾ മുൻജന്മത്തെയും ഈ ജന്മത്തെയും—ഇരുവിധ കർമ്മങ്ങളും—അവനിൽ ന അപ്രിയഫലവും ന പ്രിയഫലവും ജനിപ്പിക്കുന്നു; കാരണം കർത്തൃത്വാഭിമാനവും ഫലാസക്തിയും ഇല്ലാത്തവനോട് അവ കർമ്മങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ബന്ധനകരമായ ഫലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് നിർത്തുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Action performed without ulterior motive (anabhisaṃdhi) and without attachment to results weakens and dispels the binding force of previously accumulated karma; such karma no longer yields either painful or pleasant fruits for the detached agent.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma teaches the listener that desireless, non-appropriative action undermines karmic bondage, so past and present deeds cease to generate binding consequences.