Shloka 8
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
मसहाभारत&«>«» काश्यप ब्राह्मणके प्रति गीदड़के रूपमें इन्द्रका उपदेश इन्द्रको पहचाननेपर काश्यपद्वारा उनकी पूजा मनुष्ययोनिमिच्छन्ति सर्वभूतानि सर्वशः । मनुष्यत्वे च विप्रत्व॑ं सर्व एवाभिनन्दति,“मुने! सभी प्राणी सब प्रकारसे मनुष्ययोनि पानेकी इच्छा रखते हैं। उसमें भी ब्राह्मणत्वकी प्रशंसा तो सभी लोग करते हैं
manuṣya-yonim icchanti sarva-bhūtāni sarvaśaḥ | manuṣyatve ca vipratvaṁ sarva evābhinandati ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— “മുനേ! എല്ലാ ജീവികളും എല്ലാ വിധത്തിലും മനുഷ്യയോനി നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. മനുഷ്യജന്മങ്ങളിൽ പോലും ബ്രാഹ്മണത്വത്തെ എല്ലാവരും പുകഴ്ത്തി അഭിനന്ദിക്കുന്നു.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse elevates human birth as a universally desired condition because it enables conscious moral choice and spiritual striving; within that, brahminhood is praised as an ideal associated with learning, self-restraint, and dharmic responsibility.
In Bhishma’s discourse to the listener addressed as “muni,” he frames a teaching about the hierarchy of births: all beings aspire to be born human, and among humans the brahmin ideal is widely esteemed—setting up a broader reflection on dharma and right conduct.