Shloka 14
जनक-राज्ञः मौण्ड्य-परिव्रज्या-विवादः
Janaka’s Renunciation Questioned; Discourse on Dāna and Detachment
तांश्व त्वं विफलान् कुर्वन् क॑ नु लोक॑ गमिष्यसि । राजन् संशयिते मोक्षे परतन्त्रेषु देहिषु,“राजन! मोक्षकी प्राप्ति संशयास्पद है और प्राणी प्रारब्धके अधीन हैं। ऐसी दशामें उन अर्थार्थी सेवकोंको यदि आप विफल-मनोरथ करते हैं तो पता नहीं किस लोकमें जायँगे?
tānś ca tvaṁ viphalān kurvan ka nu lokaṁ gamiṣyasi | rājan saṁśayite mokṣe paratantrēṣu dehiṣu ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! അവരുടെ ശ്രമങ്ങളെ ഫലഹീനമാക്കി നിങ്ങൾ ഏതു ലോകത്തിലേക്കാണ് പോകുക? മോക്ഷപ്രാപ്തി തന്നെ സംശയാസ്പദമാണ്; ദേഹികൾ പ്രാരബ്ധത്തിന് അധീനരായി പരതന്ത്രരാണ്. അത്തരം അവസ്ഥയിൽ ലാഭം തേടി ആശ്രയിച്ച സേവകരെ നിരാശപ്പെടുത്തുന്നത് ധർമ്മപരമായി അത്യന്തം അപകടകരം.
अजुन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma includes not frustrating the legitimate hopes of dependents and supplicants. Since embodied life is already constrained by destiny and uncertainty about liberation, ethical governance demands compassion and reliability; failing those who rely on you risks moral downfall.
Arjuna addresses a king and warns him that if he makes the efforts of those who have come seeking benefit (and serve under him) come to nothing, the king’s afterlife destination will be blameworthy. He frames the warning through the uncertainty of mokṣa and the dependence of embodied beings on fate.