Shloka 14
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
Devanagari script
निरामिषा न शोचन्ति शोचसि त्वं किमामिषम् | परित्यज्यामिषं सर्व मृषावादात् प्रमोक्ष्यसे,जिन्होंने भोगोंका परित्याग कर दिया है वे तो कभी शोक नहीं करते हैं; फिर तुम क्यों भोगोंकी चिन्ता करते हो? सारे भोगोंका परित्याग कर देनेपर तुम मिथ्यावादसे छूट जाओगे
Transliteration
nirāmiṣā na śocanti śocasi tvaṁ kim āmiṣam | parityajyāmiṣaṁ sarvaṁ mṛṣāvādāt pramokṣyase ||
Translation
ഇന്ദ്രിയഭോഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ആസക്തിയില്ലാത്തവർ ദുഃഖിക്കുകയില്ല; പിന്നെ നീ ഭോഗസുഖങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്തിന് ദുഃഖിക്കുന്നു? ആ ‘ആമിഷം’—വിഷയലാലസ—എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്ക; അപ്പോൾ മിഥ്യാവാദത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് നീ മോചിതനാകും.
Word by Word
निरामिषाःthose free from sensual enjoyments (non-indulgent persons)
निरामिषाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरामिष
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शोचन्तिgrieve
शोचन्ति:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
शोचसिyou grieve
शोचसि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent, Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
किम्what/why
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
आमिषम्sensual enjoyment; object of desire
आमिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootआमिष
FormNeuter, Accusative, Singular
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
TypeVerb
Rootपरि-त्यज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
आमिषम्sensual enjoyment
आमिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootआमिष
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वम्all, entirely
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
मृषावादात्from false speech/lying
मृषावादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootमृषावाद
FormMasculine, Ablative, Singular
प्रमोक्ष्यसेyou will be released/freed
प्रमोक्ष्यसे:
TypeVerb
Rootप्र-मुच्
FormFuture, Indicative, Second, Singular, Atmanepada
Speaker
युधिछिर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes