Shloka 28

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

Devanagari script

क्षीणस्यार्थाभियुक्तस्य श्मशानाभिमुखस्य च । बान्धवा यत्र तिष्ठन्ति तत्रान्यो नाधितिषछ्तति,“जो शरीरसे क्षीण हुआ हो, जिसपर कोई आर्थिक अभियोग लगाया गया हो तथा जो श्मशानकी ओर जा रहा हो, ऐसे अवसरोंपर उसके भाई-बन्धु ही उसके साथ खड़े होते हैं। दूसरा कोई वहाँ साथ नहीं देता

Transliteration

kṣīṇasyārthābhiyuktasya śmaśānābhimukhasya ca | bāndhavā yatra tiṣṭhanti tatrānyo nādhitiṣṭhati ||

Translation

ശരീരത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചവനും, ധനകാര്യ ആരോപണത്തിൽ കുടുങ്ങിയവനും, ശ്മശാനത്തേക്കു മുഖം തിരിഞ്ഞവനും—അത്തരം വേളയിൽ അവന്റെ ബന്ധുക്കളേ കൂടെ നിൽക്കൂ; അവിടെ മറ്റാരും നിലനിൽക്കില്ല.

Word by Word

क्षीणस्यof one who is emaciated/weak

अर्थाभियुक्तस्यof one accused/charged regarding wealth (financially prosecuted)

श्मशानाभिमुखस्यof one facing/going toward the cremation-ground

चand

बान्धवाःkinsmen/relatives

यत्रwhere

तिष्ठन्तिstand/remain

तत्रthere

अन्यःanother (person)

नnot

अधितिष्ठतिstands by/supports (stays with)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

śmaśāna (cremation ground)

bāndhava (kinsmen/relatives)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes