Shloka 15
अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा: सत्यवता कृता: । यथा कुमार: सत्यो वै नैव पुण्यो न पापकृत्,इस विषयमें भी सत्यवान् द्वारा निर्मित हुई इन गाथाओंका उदाहरण दिया जाता है। जैसे बालक रण-द्वेषसे शून्य होनेके कारण सदा सत्यपरायण ही रहता है। न तो वह पुण्य करता है और न पाप ही। इसी प्रकार प्रत्येक श्रेष्ठ पुरुषको भी होना चाहिये
atrāpy udāharantīmā gāthāḥ satyavatā kṛtāḥ | yathā kumāraḥ satyo vai naiva puṇyo na pāpakṛt ||
ഈ വിഷയത്തിലും സത്യവാൻ രചിച്ച ഈ ഗാഥകൾ ഉദാഹരണമായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു—പോരും ദ്വേഷവും എന്ന പ്രേരണകളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ ബാലൻ സ്വഭാവതഃ സത്യനിഷ്ഠനായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ ഉദ്ദേശപൂർവ്വം പുണ്യം സമ്പാദിക്കുകയുമില്ല, പാപം ചെയ്യുകയുമില്ല. അതുപോലെ തന്നെ ഓരോ ശ്രേഷ്ഠപുരുഷനും സത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതനും വൈരവാസനകളാൽ മലിനമാകാത്തവനും ആയിരിക്കണം.
शौनक उवाच
Educational Q&A
Truthfulness that is free from hostility and harmful intent is presented as an ideal: like a child who is naturally guileless, the noble person should remain established in truth and avoid deliberate sin, not being driven by aggressive passions.
Śaunaka introduces an illustrative citation: he points to didactic stanzas attributed to Satyavān, using the example of a child’s natural truthfulness to explain a moral point about the conduct of the श्रेष्ठ (noble) person.