Shloka 27
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
सो<5पश्यत् तरुखण्डेषु मेघनीलवनस्पतिम्
so 'paśyat tarukhaṇḍeṣu megha-nīla-vanaspatim |
അപ്പോൾ അവൻ മരക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ മേഘംപോലെ നീലനിറമുള്ള, ഘനമായി പടർന്ന മഹാവൃക്ഷത്തെ കണ്ടു. നിഴലിനും വാസത്തിനും ഫലത്തിനുമുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അനേകം പക്ഷികൾ അതിൽ അഭയം തേടിയിരുന്നു—വിധാതാവ് പരോപകാരത്തിനായി മാത്രമെന്നപോലെ ആ മഹത്തായ വൃക്ഷത്തെ സൃഷ്ടിച്ചതുപോലെ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal through a natural image: the truly noble exist for others’ welfare—like a great tree that offers shade and fruit without discrimination. It commends selfless giving (paropakāra) as a mark of saintliness and dharma.
In Bhīṣma’s discourse, a figure observes a dense, cloud-colored great tree in a grove. Birds gather there seeking shade, residence, and fruit. The scene is framed as if the Creator made the tree specifically to benefit others, setting up a moral analogy.