Shloka 3
Ālasyadoṣa-nirdeśa (On the Fault of Negligence) — The Camel’s Long-Neck Exemplum
न चैवं वर्तितव्यं सम यथेदमनुशुश्रुम । उष्टस्य तु महद् वृत्तं तन्निबोध युधिष्ठिर,युधिष्ठिर! हमने एक ऊँटका जो महान वृत्तान्त सुन रखा है, उसे तुम सुनो। राजाको वैसा बर्ताव नहीं करना चाहिये
na caivaṁ vartitavyaṁ sama yathedam anuśuśruma | uṣṭasya tu mahad vṛttaṁ tan nibodha yudhiṣṭhira ||
ഭീഷ്മർ പറഞ്ഞു—“യുധിഷ്ഠിരാ! പരമ്പരയായി ഞങ്ങൾ കേട്ടതുപോലെ അങ്ങനെ പെരുമാറരുത്. എന്നാൽ ഒട്ടകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മഹത്തായ ഒരു വൃത്താന്തം കേൾക്കുക—അതിലൂടെ രാജാവ് എങ്ങനെ പെരുമാറരുതെന്ന് വ്യക്തമാകും.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma cautions that a ruler (and by extension any person in authority) must not behave in a certain improper way; to clarify the ethical point, he introduces a traditional illustrative tale (dṛṣṭānta) about a camel, implying that the story will exemplify conduct a king should avoid.
In the ongoing instruction on rājadharma in Śānti Parva, Bhīṣma addresses Yudhiṣṭhira and transitions into an exemplum: he says he has heard a significant account about a camel and asks Yudhiṣṭhira to listen, setting up the forthcoming story as a moral warning.