Shloka 17

Vyāghra–Gomāyu Saṃvāda (व्याघ्रगोमायु संवाद) — Testing Character Beneath Appearances

Devanagari script

तं शुचिं पण्डितं मत्वा शार्दूल: ख्यातविक्रम: । कृत्वा55त्मसदृशीं पूजां साचिव्येडवरयत्‌ स्वयम्‌,सियारके इस पवित्र आचार-विचारकी चर्चा चारों ओर फैल जानेके कारण एक प्रख्यातपराक्रमी व्याप्रने उसे विद्वान्‌ और विशुद्ध स्वभावका मानकर उसके निकट पदार्पण किया और उसकी अपने अनुरूप पूजा करके स्वयं ही मन्त्री बनानेके लिये उसका वरण किया

Transliteration

taṁ śuciṁ paṇḍitaṁ matvā śārdūlaḥ khyātavikramaḥ | kṛtvātmasadṛśīṁ pūjāṁ sācivye ’dvarayat svayam ||

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അവനെ ശുദ്ധാചാരനും പണ്ഡിതനും എന്നു കരുതി, വീര്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ വ്യാഘ്രസദൃശനായ ആ പുരുഷൻ അവന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. തന്റെ പദവിക്ക് യോജിച്ച ആദരവോടെ സ്വീകരണം നടത്തി, അവനെ തന്നേ മന്ത്രിസ്ഥാനം ഏൽപ്പിക്കാൻ സ്വയം തിരഞ്ഞെടുത്തു.

Word by Word

तम्him

शुचिम्pure

पण्डितम्a learned man

मत्वाhaving considered/knowing

शार्दूलःŚārdūla (a person; lit. tiger)

ख्यातविक्रमःof renowned prowess

कृत्वाhaving done

आत्मसदृशीम्befitting himself / like himself

पूजाम्honour, worship

साचिव्येin/for the office of ministership

अवरयत्chose/selected

स्वयम्himself

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

a valorous person described as śārdūla (tiger-like)

the learned pure man (paṇḍita, śuci)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes