Shloka 5
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
वासयन्त्यतिथीन् नित्य नित्यं ये चानसूयका: । नित्यं स्वाध्यायशीलाश्न दुर्गाण्यतितरन्ति ते,जो प्रतिदिन अतिथियोंको अपने घरमें सत्कारपूर्वक ठहराते हैं, कभी किसीके दोष नहीं देखते हैं तथा नित्य नियमपूर्वक वेदादि सदग्रन्थोंका स्वाध्याय करते रहते हैं, वे दुर्गम संकटोंसे पार हो जाते हैं
bhīṣma uvāca | vāsayanty atithīn nityaṁ nityaṁ ye cān asūyakāḥ | nityaṁ svādhyāya-śīlāś ca durgāṇy atitaranti te ||
നിത്യമായി അതിഥികളെ ആദരത്തോടെ പാർപ്പിച്ച് আতിഥ്യം ചെയ്യുന്നവർ, എപ്പോഴും അനസൂയകർ—ദോഷാന്വേഷണവും അസൂയയും ഇല്ലാത്തവർ—കൂടാതെ ദിനംപ്രതി നിയമത്തോടെ സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവർ—അവർ ദുര്ഗമമായ പ്രതിസന്ധികൾ കടന്നുപോകുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that three steady virtues—honoring guests (atithi-satkara), being free from malice and fault-finding (anasuya), and daily disciplined study of sacred knowledge (svadhyaya)—create moral strength that helps a person overcome even severe difficulties.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is advising Yudhishthira by listing practical marks of righteous conduct and their fruits, here emphasizing hospitality, non-censoriousness, and daily scriptural study as protections in times of danger.