Shloka 30
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
इति कृत्यसमुद्देश: कीर्तितस्ते मयानघ । तरन्ते येन दुर्गाणि परत्रेह च मानवा:,निष्पाप युधिष्ठिर! इस प्रकार मैंने यहाँ संक्षेपसे उस कर्तव्यका प्रतिपादन किया है, जिसका पालन करनेसे मनुष्य इहलोक और परलोकमें समस्त दु:खोंसे छुटकारा पा जाते हैं
iti kṛtya-samuddeśaḥ kīrtitas te mayānagha | tarante yena durgāṇi paratreha ca mānavāḥ || niṣpāpa yudhiṣṭhira ||
നിഷ്പാപനേ! ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കായി കര്ത്തവ്യങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്ത രൂപരേഖ പ്രസ്താവിച്ചു; അതനുസരിച്ച് ജീവിച്ചാൽ മനുഷ്യർ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ദുര്ഗമ ദുഃഖങ്ങളെ കടന്നുപോകുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma concludes that he has summarized the essential duties (kṛtya) whose practice enables a person to overcome hardships and suffering in both this life (iha) and the hereafter (paratra).
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma is wrapping up a section of dharma-teaching, stating that he has briefly outlined the required conduct and its benefit: safely crossing life’s dangers in both worlds.