Shloka 16
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
जो सामूहिक बल और पुरुषार्थसे सम्पन्न हैं, उन्हें अनायास ही सब प्रकारके अभीष्ट पदार्थोंकी प्राप्ति हो जाती है। संघबद्ध होकर जीवन-निर्वाह करनेवाले लोगोंके साथ संघसे बाहरके लोग भी मैत्री स्थापित करते हैं ।। ज्ञानवृद्धा: प्रशंसन्ति शुश्रूषन्त: परस्परम् । विनिवृत्ताभि संधाना: सुखमेधन्ति सर्वश:,ज्ञानवृद्ध पुरुष गणराज्यके नागरिकोंकी प्रशंसा करते हैं। संघबद्ध लोगोंके मनमें आपसमें एक-दूसरेको ठगनेकी दुर्भावना नहीं होती। वे सभी एक-दूसरेकी सेवा करते हुए सुखपूर्वक उन्नति करते हैं
bhīṣma uvāca | jñānavṛddhāḥ praśaṃsanti śuśrūṣantaḥ parasparam | vinivṛttābhisandhānāḥ sukham edhanti sarvaśaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— ജ്ഞാനവൃദ്ധരും പരിചയസമ്പന്നരുമായവർ ഇത്തരക്കാരെ പ്രശംസിക്കുന്നു—അവർ പരസ്പരം ശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നു, വഞ്ചനയുടെ കുതന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നു, എല്ലാതരത്തിലും സന്തോഷത്തോടെ സമൃദ്ധിയിലേക്കുയരുന്നു. സാമൂഹികബലവും പുരുഷാർത്ഥവും ഉള്ളവർക്ക് അഭീഷ്ടവസ്തുക്കൾ അനായാസം ലഭിക്കുന്നു. സംഘബദ്ധമായി ജീവിക്കുന്നവരോടു സംഘത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും മൈത്രി സ്ഥാപിക്കുന്നു. പരസ്പരസേവയും വിശ്വാസവും നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് സ്ഥിരതയും ആശ്വാസവും ക്ഷേമവും സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A community flourishes when its members serve one another and abandon deceitful intentions; wise elders praise such mutual trust as the basis of stable prosperity.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs on righteous governance and social well-being; here he highlights how collective life grounded in mutual service and freedom from intrigue leads to happiness and growth.