Shloka 86
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
अभ्युद्धरति चात्मानं॑ प्रसादयति च प्रजा: । फिर तो तुम्हें बहुत-से शुद्ध हृदयवाले, दुर्व्यसनोंसे रहित तथा उत्साही सहायक मिल जायँगे। जो मनुष्य शास्त्रके अनुकूल आचरण करता हुआ अपने मन और इन्द्रियोंको वशमें रखता है, वह अपना तो उद्धार करता ही है, प्रजाको भी प्रसन्न कर लेता है
abhyuddharati cātmānaṁ prasādayati ca prajāḥ |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ജീവിച്ച് മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ സ്വയം ഉയർത്തുകയും രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അതേ ധാർമ്മിക ശീലത്താൽ പ്രജകളെയും പ്രസന്നരാക്കുന്നു. അപ്പോൾ ശുദ്ധഹൃദയരും ദുർവ്യസനരഹിതരും ഉത്സാഹികളുമായ അനേകം സഹായികൾ അവനോടൊപ്പം ചേരും.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Self-mastery aligned with śāstra is both personally salvific and socially beneficial: controlling mind and senses uplifts one’s own life and naturally wins the trust and contentment of the people.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and righteous rule; here he emphasizes that a disciplined, śāstra-guided person (especially a ruler) secures his own welfare and also keeps the subjects pleased and peaceful.