Shloka 39

Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession

Devanagari script

रममाण: श्रिया वक्षिन्नान्यच्छेयो5भिमन्यते । तथा तस्येहमानस्य समारम्भो विनश्यति,कोई-कोई मनुष्य तो धन-सम्पत्तिमें इस तरह रम जाता है कि उसे उससे बढ़कर सुखका साधन और कुछ जान ही नहीं पड़ता है। अतः वह धनोपार्जनकी ही चेष्टामें लगा रहता है। परंतु दैववश उस मनुष्यका वह सारा उद्योग सहसा नष्ट हो जाता है

Transliteration

ramamāṇaḥ śriyā vakṣi nānyac chreyo 'bhimanyate | tathā tasyehamānasya samārambho vinaśyati ||

Translation

ചിലർ ധന-ഐശ്വര്യത്തിൽ അത്രമേൽ രമിച്ച്, അതിനേക്കാൾ വലിയ ശ്രേയസ് മറ്റൊന്നുമില്ലെന്ന് കരുതുന്നു. അതിനാൽ അവർ ലാഭാന്വേഷണത്തിൽ തന്നെ മുഴുകുന്നു; എന്നാൽ ദൈവവിധിയാൽ, പരിശ്രമിക്കുമ്പോഴും അവരുടെ എല്ലാ സംരംഭങ്ങളും പെട്ടെന്ന് നശിച്ചുപോകുന്നു.

Word by Word

रममाणःenjoying, delighting

श्रियाwith prosperity/wealth

वक्षिsay (you), tell

नnot

अन्यत्anything else

श्रेयःbetter good, higher good

अभिमन्यतेthinks, considers

तथाthus, in that way

तस्यof him

इहhere, in this world

मानस्यof the proud/esteeming one

समारम्भःundertaking, enterprise

विनश्यतिperishes, is destroyed

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes