Shloka 9

जनकस्य युद्धोपदेशः — Janaka’s Instruction on Steadfast Battle-Conduct

Devanagari script

गजानां रथिनो मध्ये रथानामनु सादिन: । सादिनामन्तरे स्थाप्यं पादातमपि दंशितम्‌,गजारोहियोंके बीचमें रथियोंको खड़ा करे। रथियोंके पीछे घुड़सवारोंकी सेना रखे और उनके बीचमें कवच एवं अस्त्र-शस्त्रोंसे सुसज्जित पैदलोंकी सेना खड़ी करे

Transliteration

gajānāṁ rathino madhye rathānām anu sādinaḥ | sādinām antare sthāpyaṁ pādātam api daṁśitam ||

Translation

ആനപ്പടയുടെ നടുവിൽ രഥയോദ്ധാക്കളെ നിർത്തുക. രഥങ്ങളുടെ പിന്നിൽ കുതിരപ്പടയെ നിരത്തുക; കുതിരസേനയുടെ ഇടവിടങ്ങളിൽ കവചവും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച പാദാതിസേനയെയും സ്ഥാപിക്കുക.

Word by Word

गजानाम्of elephants

रथिनःchariot-warriors

मध्येin the middle

रथानाम्of chariots

अनुafter/behind

सादिनःhorsemen (mounted troops)

सादिनाम्of the horsemen

अन्तरेin between

स्थाप्यम्is to be placed/should be stationed

पादातम्foot-soldier/infantryman

अपिalso/even

दंशितम्armoured/equipped (lit. ‘furnished with armour’)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

elephants (gaja)

chariots/chariot-warriors (ratha/rathin)

cavalry/horsemen (sādin)

infantry/foot-soldiers (pādāta)

armour and weapons (implied by daṁśita)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes